Van brede interesse naar ziekenhuisapotheek
Na een jeugdige twijfel tussen scheikunde, fysica, kernfysica en biologie vond Thomas tijdens een infodag aan KU Leuven dat de opleiding farmaceutische wetenschappen de ideale combinatie van al die domeinen te bieden had.
Tijdens zijn officinale stage in UZA ontdekte hij dat er naast de officina een wereld van ziekenhuisfarmacie bestaat die perfect aansloot bij zijn interesse voor patiëntenzorg, wetenschap en het non-profitkarakter van het beroep. Hij specialiseerde zich tot ziekenhuisapotheker met stages in het voormalige Sint-Vincentiusziekenhuis in Antwerpen en het academisch ziekenhuis van Maastricht, waar hij de uitdagingen van een universitaire setting leerde kennen. In 1994 startte hij in UZ Leuven, waar hij uitgroeide tot diensthoofd van de ziekenhuisapotheek. Hij is verbonden aan de faculteit farmaceutische wetenschappen van de KU Leuven waar hij lesgeeft, masterproeven van de ziekenhuisapothekers in opleiding begeleidt en vanuit de stuurgroep de interuniversitaire opleiding ziekenhuisapotheker mee vorm geeft.
31 jaar ziekenhuisapotheker met brede blik
Thomas is intussen al 31 jaar ziekenhuisapotheker en begon in een tijd waarin één apotheker het volledige takenpakket nog kon overzien. Hij nam achtereenvolgens verantwoordelijkheid op voor bereidingen, distributie, financieel beheer, kwaliteit en management, en bleef als diensthoofd lang een halve dag per week deelnemen aan de dagelijkse routine om voeling te houden met het takenpakket en de collega’s. Vandaag focust hij als diensthoofd vooral op de verdere uitbouw en het beheer van de ziekenhuisapotheek, financiën, regelgeving, uitzonderlijke vragen en het coachen van het team dat de apotheek elke dag doet draaien.
Thomas: “Mijn doctoraatsthesis, rond de implementatie van klinische farmacie in België, versterkte mij in de overtuiging dat precies daar een belangrijke meerwaarde van de ziekenhuisfarmacie ligt. Tegelijk ben ik een uitgesproken pleitbezorger om onze ‘klassieke’ taken zoals bereidingen en klinische logistiek te blijven omarmen, maar we moeten die wel centraliseren, automatiseren en reorganiseren, over ziekenhuizen heen, om de continuïteit van kwaliteitsvolle en kostenefficiënte therapie te garanderen in tijden van frequente stockbreuken.”
Stem van de ziekenhuisapotheker in Vlaanderen, België en Europa
Naast diensthoofd ziekenhuisapotheek in UZ Leuven is Thomas voorzitter van de Belgische Vereniging van Ziekenhuisapothekers (BVZA-ABPH) en bestuurslid van de VZA, waar hij optreedt als coördinator voor de Postuniversitaire Opleidingen (PUO’s). Op Europees niveau is hij voorzitter van het ‘scientific committee’ van de European Association of Hospital Pharmacists (EAHP), waar hij mee het opleidingsaanbod en de wetenschappelijke agenda vormgeeft.
Zijn engagement voor de beroepsverenigingen groeide vanuit een fascinatie voor de interactie met overheid en bedrijven en de mogelijkheid om mee de evolutie van het beroep te sturen. Wat begon als een rol als ‘webmaster’ – de overgang van faxnetwerk naar website en mailinglijsten – mondde uit in bijna 17 jaar bestuurswerk bij VZA, bijna 15 jaar bij BVZA en 11 jaar bij EAHP. Die lange staat van dienst maakt dat hij zichzelf met de nodige zelfrelativering “deel van het meubilair” noemt, met een stevige historiek die hij bewust wil doorgeven aan jongere collega’s.
“Moeilijke uitdagingen beschouw ik niet als hinderpalen, maar als een bron van inspiratie”
Permanente vorming, lobbywerk en lange termijn
Binnen het VZA-bestuur neemt Thomas vooral de rol op van PUO-coördinator, vanuit zijn grote geloof in bijscholing en levenslang leren. “De organisatie van permanente vorming en het enthousiasmeren van collega’s voor onderzoek en publiceren beschouw ik als een kernopdracht van de vereniging. Ook als voorzitter van BVZA sta ik voor de verdediging en ontwikkeling van het beroep bij overheidsinstanties en de eerste lijn, met actuele thema’s als relationele voorschrijfrechten, betaalbaarheid van farmaceutische zorg, billijke financiering, opleiding en het faciliteren van samenwerkingsverbanden hoog op de agenda.”
De actuele uitdagingen voor ziekenhuisapothekers situeren zich volgens Thomas in het mee vormgeven van kostenefficiënte kwaliteitsvolle farmaceutische zorg – onder andere via relationeel voorschrijven – en in de onvermijdelijke standaardisatie en centralisatie van bepaalde activiteiten. “Tekorten op de arbeidsmarkt vragen om taakuitzuivering, automatisatie en sterk leiderschap in het coachen van medewerkers, die vaak allemaal high potentials zijn met hoge verwachtingen in een krap economisch kader. VZA kan hierin opleiden en collega’s samenbrengen, terwijl BVZA het lobbywerk opneemt om de expertise van de ziekenhuisapothekers te benutten in al haar facetten. Tegelijk vind ik dat de verenigingen nog zichtbaarder mogen maken wat ze dagelijks voor hun leden realiseren.”
Netwerker met kritische geest
Thomas brengt in het bestuur een breed netwerk mee, opgebouwd over vele jaren en gevoed door zijn aanwezigheid in diverse werkgroepen en raden bij overheid en partners. Hij is betrokken bij erkenningscommissies, de federale raad, overleg rond stockbreuken, de overeenkomstencommissie voor apothekers en het verzekeringscomité, en bekleedt er telkens een rol als inhoudelijk sterke en tegelijk politiek behendige gesprekspartner. Voor leden is hij een aanspreekpunt voor accreditatie, PUO en erkenningscommissie, voor wetgeving en voor thema’s gelinkt aan IT, robotica, kwaltiteit en supply chain.
Kritisch alles in vraag durven stellen, systemen bouwen vanuit een positief mensbeeld en tegelijk ad hoc optreden tegen excessen, en soms leren kijken en reageren “zoals een politicus of jurist in plaats van enkel als ziekenhuisapotheker”: het zijn aspecten die hij bewust wil meegeven aan collega’s. Hij is fier op de jongste bestuursleden, die volgens hem positief kritisch en mondig zijn en steeds meer eigenaarschap opnemen in lobbywerk en beleidsmeetings.
Patiëntenzorg als rode draad
Doorheen al zijn rollen in het ziekenhuis, binnen VZA en BVZA en op Europees niveau, blijft de zorg voor de patiënt de rode draad. Via thema’s als medicatieveiligheid, kwaliteitsvolle bereidingen, supply chain management, automatisatie en klinische farmacie werkt hij mee aan systemen die de continuïteit en kwaliteit van therapie moeten garanderen, ook in een context van stockbreuken en budgettaire druk.
Een mooi voorbeeld van die focus is zijn betrokkenheid bij trajecten rond bedside scanning en barcodering op eenheidsniveau, die via het ‘closed loop medication system’ rechtstreeks bijdragen aan het vermijden van toedieningsfouten en het verhogen van patiëntveiligheid. “Moeilijke uitdagingen beschouw ik daarbij niet als hinderpalen, maar als een bron van inspiratie om toch weer een manier te vinden om het te laten lukken – liefst met wat druk op de ketel.”
Mens achter de functie
Achter de vele titels en mandaten schuilt een man die zichzelf omschrijft als eerder introvert, die energie haalt uit tijd in de natuur en uit technische prutsmomenten. “Het is dankzij de steun van mijn vrouw Marleen dat ik al die professionele uitdagingen kan aannemen. Wanneer ik samen met haar kan gaan wandelen in afgelegen oerbossen of in de Alpen, laden mijn batterijen weer op.” Koken vanuit basis-ingrediënten (pizza, pasta, sushi) alsook techniek en computers (dingen openvijzen, herstellen, programmeren) zijn andere vaste waarden.
Weinig mensen weten dat Thomas zendamateur is (ON7TDR) en in zijn jeugd bij verschillende vrije radio’s werkte. Inspiratie vindt hij bij zijn ouders, zijn stagemeesters, voormalige diensthoofden en directeurs die hem doorheen zijn carrière vormden, en in de waardering die hij soms onverwacht van (internationale) collega’s ontvangt. Momenten die blijven hangen, zijn onder andere de geboorte van zijn twee zonen, de wandelingen met Marleen in de natuur, zijn kindertijd in de tuin van zijn grootouders en professioneel de organisatie van het EAHP-congres waar duizenden collega’s samenkomen in één zaal.
Levenswijsheden met een knipoog
Een uitgesproken lijfspreuk heeft Thomas naar eigen zeggen niet, maar een aantal terugkerende ideeën kleuren zijn handelen. Het vertrouwen dat “het op het einde altijd goed komt – en als het nog niet goed is, zijn we nog niet aan het einde” typeert zijn veerkracht en lange-termijnblik. Het verleden mag niet verlammen; vooruitkijken en “en avant avec la chèvre” is zijn ludieke manier om te herinneren dat beweging belangrijker is dan perfectie.
Systemen bouw je volgens hem best vanuit de goedheid van de mens, waarbij in elk probleem een opportuniteit schuilt en waarin je altijd alles kritisch in vraag moet durven stellen én eerlijk benoemen. En dan is er nog een laatste constante, die hij niet wil missen in bestuur noch praktijk: HUMOR, een onmisbaar ingrediënt om samen de vele uitdagingen van de ziekenhuisfarmacie aan te gaan.
